ค่า R กระเบื้องคืออะไร? เปรียบเทียบ R9–R13
และวิธีเลือกกระเบื้องกันลื่น
เวลาที่เลือกกระเบื้องปูพื้น หลายคนมักให้ความสำคัญกับลวดลาย สี หรือประเภทของกระเบื้อง เช่น เซรามิก พอร์ซเลน แกรนิตโต้ ฯลฯ แต่หนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม คือ “ค่า R กันลื่น” ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยในการใช้งานในแต่ละวัน โดยเฉพาะพื้นที่ที่ต้องสัมผัสน้ำ ความชื้น หรือมีความเสี่ยงต่อการลื่นล้ม เช่น ห้องน้ำ บันได ระเบียง หรือพื้นที่ภายนอกอาคาร
หลายครั้งปัญหาการลื่นล้มไม่ได้เกิดจากการเลือกกระเบื้องผิดประเภท แต่เกิดจากการเลือกค่า R ที่ไม่เหมาะสมกับลักษณะการใช้งาน
ของพื้นที่นั้น ๆ เพราะแม้กระเบื้องจะมีดีไซน์สวยงาม แต่หากพื้นผิวไม่รองรับการใช้งานจริง ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุได้
ดังนั้น การทำความเข้าใจ “ค่า R กระเบื้อง” จึงช่วยให้เลือกกระเบื้องกันลื่นได้เหมาะกับการใช้งานมากขึ้น
อ่านข้อมูลกระเบื้องได้ที่นี่ : 6 ประเภทกระเบื้องที่คุณต้องรู้ก่อน “สร้างบ้าน”
ค่า R กันลื่น คืออะไร
Slip Resistance Rating หรือ “ค่า R”
คือค่ามาตรฐานที่ใช้วัดความสามารถในการกันลื่นของพื้นผิวกระเบื้อง โดยอ้างอิงจากการทดสอบตามมาตรฐาน DIN 51130 ของประเทศเยอรมนี ผ่านวิธี Ramp Test ซึ่งเป็นการทดสอบการยืนและเดินบนพื้นผิวกระเบื้องที่มีความลาดชันในระดับต่าง ๆ เพื่อประเมินแรงยึดเกาะของพื้นผิว
ยิ่งกระเบื้องกันลื่นมีค่า R สูงมากเท่าไร พื้นผิว
จะยิ่งมีความต้านการลื่นมากขึ้นเท่านั้น โดยค่า R จะถูกแบ่งออกเป็นระดับต่าง ๆ ตั้งแต่ R9–R13 เพื่อให้เหมาะกับลักษณะการใช้งานของพื้นที่ที่แตกต่างกัน

ค่ากันลื่น R9
R9 เป็นระดับเริ่มต้นของกระเบื้องที่มีความลาดชันในการปูพื้นอยู่ที่ 3-10 องศา เหมาะใช้กับพื้นที่แห้งภายในอาคารที่ไม่ได้สัมผัสน้ำโดยตรง เช่น ห้องนั่งเล่น ห้องนอน โถงทางเดิน
หรือพื้นที่พักผ่อนทั่วไป โดยพื้นผิวกระเบื้องมักมีความเรียบและให้ความรู้สึกมันวาว
ช่วยเพิ่มความสวยงามให้กับพื้นที่ภายในบ้าน
แม้จะเหมาะกับพื้นที่ใช้งานทั่วไป แต่กระเบื้องระดับ R9 อาจไม่เหมาะกับพื้นที่เปียกหรือพื้นที่
ที่มีความชื้นสะสม เพราะมีแรงต้านการลื่นในระดับพื้นฐานเท่านั้น
ค่ากันลื่น R10
เป็นค่าสำหรับการเลือกใช้กระเบื้องในบริเวณที่ต้องเปียกน้ำ ระดับความลาดชันของพื้นที่อยู่ที่ 10-19 องศา สำหรับใช้ใน ห้องน้ำ โรงรถ ที่จอดรถ เป็นต้น กระเบื้องปูพื้นจะเริ่มมีความสากขึ้นมาระดับหนึ่งขึ้น ผิวด้าน สะท้อนแสงน้อย
ค่ากันลื่น R11
R11 เป็นค่าที่ระบุสำหรับความลาดชันในระดับ 19-27 องศา เหมาะกับพื้นที่ที่ต้องสัมผัสน้ำบ่อย หรือพื้นที่ที่ต้องการความปลอดภัยมากขึ้น เช่น ระเบียง พื้นรอบสระว่ายน้ำ ห้องน้ำผู้สูงอายุ หรือทางเดินภายนอกอาคาร โดยพื้นผิวกระเบื้องจะมีแรงต้านการลื่นสูงขึ้น และช่วยลดโอกาสการลื่นไถลได้ดีกว่า R10
ค่ากันลื่น R12
เป็นค่าความลาดชันที่ 27-35 องศา สำหรับเป็นเกณฑ์ในการเลือกพื้นผิว สำหรับพื้นที่ภายนอก
ที่มีความลาดชันมาก เช่น พื้นที่ลาดชันสูง พื้นที่มีคราบไขมันและความมัน
พื้นที่ตั้งแต่ R12 ขึ้นไปนั้นจะมีความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุ ผิวกระเบื้องกันลื่นจะขรุขระ
เป็นอย่างมาก เวลาที่พื้นรองเท้าสัมผัสกับผิวหน้ากระเบื้องต้องเกิดแรงต้านเยอะ มีความฝืด
เวลาเดิน เพื่อไม่ให้เกิดการลื่นไหลไปตามแนวเดียวกับพื้นที่ลาดชัน
ค่ากันลื่น R13
เป็นค่าความลาดชันที่มากกว่า 35 องศา สำหรับเป็นเกณฑ์ในการเลือกพื้นผิว สำหรับพื้นที่ภายนอกที่มีความลาดชันมาก เช่น พื้นที่ลาดชันสูง พื้นที่มีคราบไขมันและความมัน เป็นต้น ผิวหน้า
ของกระเบื้องมีลักษณะขรุขระ ไม่มีความมันวาวเลย พื้นที่เหล่านี้ต้องใช้กระเบื้องกันลื่น ที่มีค่า R สูงๆ เพื่อไม่ให้เกิดอุบัติเหตุกที่มีความลาดชันมาก เช่น พื้นที่ลาดชันสูง พื้นที่มีคราบไขมัน
และความมัน เป็นต้น ผิวหน้าของกระเบื้องมีลักษณะขรุขระ ไม่มีความมันวาวเลย พื้นที่เหล่านี้ต้องใช้กระเบื้องกันลื่น ที่มีค่า R สูงๆ เพื่อไม่ให้เกิดอุบัติเหตุ ถ้าไม่มั่นใจ ควรข้อคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ
กระเบื้องระดับนี้จะมีพื้นผิวค่อนข้างหยาบ เพื่อเพิ่มแรงต้านการลื่นสูงสุดและช่วยรองรับ
การใช้งานหนักโดยเฉพาะ จึงมักถูกเลือกใช้ในงานเชิงพาณิชย์หรือพื้นที่ที่ต้องการมาตรฐานความปลอดภัยเฉพาะทาง ถ้าไม่มั่นใจ ควรข้อคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ
ค่ากันลื่น R9
เป็นค่าต่ำสุดสำหรับเลือกใช้กระเบื้องที่มีความลาดชันในการปูพื้นอยู่ที่ 3-10 องศา สำหรับใช้ในพื้นที่แห้ง ไม่มีโดนน้ำ เช่น ทางเข้า บันได ห้องรับประทานอาหาร ห้องรับแขก โถงทางเดิน กระเบื้องปูพื้นที่มีค่าอยู่ในระดับนี้จะมีผิวหน้าที่มันวาว มีเงาสะท้อน ดูสวยงาม
ค่ากันลื่น R10
เป็นค่าสำหรับการเลือกใช้กระเบื้องในบริเวณที่ต้องเปียกน้ำ ระดับความลาดชันของพื้นที่ที่ 10-19 องศา เช่น ห้องน้ำ โรงรถ ที่จอดรถ เป็นต้น กระเบื้องปูพื้นจะเริ่มมีความสากขึ้นมาระดับขึ้น ไม่มีความมันวาว สะท้อนแสงน้อย
ค่ากันลื่น R11
เป็นค่าที่ระบุสำหรับความลาดชันในระดับ 19-27 องศา เพื่อเลือกพื้นผิวสำหรับพื้นที่ภายนอก เช่น บริเวณทางเข้าภายนอก บันไดนอกตัวอาคาร ที่จอดรถนอกอาคาร บริเวณรอบสระว่ายน้ำ พื้นห้องน้ำผู้สูงอายุ เป็นต้น พื้นที่ที่ต้องใช้กระเบื้องระดับนี้จะมีความเสี่ยงที่ต้องโดนน้ำบ่อยหรือพื้นที่ที่ต้องใช้ความระมัดระวัง
ค่ากันลื่น R12
เป็นค่าความลาดชันที่ 27-35 องศา สำหรับเป็นเกณฑ์ในการเลือกพื้นผิว สำหรับพื้นที่ภายนอกที่มีความลาดชันมาก เช่น พื้นที่ลาดชันสูง พื้นที่มีคราบไขมันและความมัน เป็นต้น พื้นที่ตั้งแต่ R12 ขึ้นไปนั้นจะมีความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุ ผิวกระเบื้องจะมีความขรุขระเป็นอย่างมาก เวลาที่พื้นรองเท้าสัมผัสกับผิวหน้ากระเบื้องต้องเกิดแรงต้านเยอะ มีความฝืดเวลาเดิน เพื่อไม่ให้เกิดการลื่นไหลไปตามแนวเดียวกับพื้นที่ลาดชัน
ค่ากันลื่น R13
เป็นค่าความลาดชันที่มากกว่า 35 องศา สำหรับเป็นเกณฑ์ในการเลือกพื้นผิว สำหรับพื้นที่ภายนอกที่มีความลาดชันมาก เช่น พื้นที่ลาดชันสูง พื้นที่มีคราบไขมันและความมัน เป็นต้น ผิวหน้าของกระเบื้องมีลักษณะขรุขระ ไม่มีความมันวาวเลย พื้นที่เหล่านี้ต้องใช้กระเบื้องที่มีค่า R สูงๆ เพื่อไม่ให้เกิดอุบัติเหตุ ถ้าไม่มั่นใจ ควรข้อคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ
กระเบื้องทุกแผ่นจะมีค่า R บอกไว้เสมอ ตอนที่เลือกกระเบื้องปูพื้นก็ดูค่า R ของกระเบื้องแผ่นนั้นว่ามีค่าระดับใด กระเบื้องแต่ละประเภทจะมีความเหมาะสมในการใช้งานในพื้นที่แตกต่างกัน เช่น ถ้า ปูพื้นห้องน้ำ ควรเลือกกระเบื้องที่มีค่า R10 ขึ้นไป ถ้าปูพื้นห้องรับแขกก็เลือกกระเบื้องที่มีค่า R9 ที่ผิวหน้ากระเบื้องจะมีความมันวาว เรียกว่าผิวโพลิช (Polish) ส่วนพื้นที่ลาดชัน อย่างเช่น บันได พื้นต่างระดับหรือทางเดินที่ลาดชัน ควรเลือกกระเบื้องที่มีค่า R11 ขึ้นไป ผิวหน้าของกระเบื้องจะเป็นแบบกันลื่น (Anti-slip) ที่มีลักษณะสากหรือขรุขระ เวลาเดินจะมีความฝืด มีการเสียดสี ทำให้ไม่เกิดการลื่นง่าย ไม่ว่าจะเดินด้วยเท้าเปล่าหรือใส่รองเท้า
เปรียบเทียบค่า R กระเบื้องแต่ละระดับ เลือกแบบไหนให้เหมาะ
กับพื้นที่?
ค่า R ของกระเบื้องแต่ละระดับ ถูกออกแบบให้เหมาะกับลักษณะการใช้งานที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะพื้นที่ที่ต้องสัมผัสน้ำ ความชื้น
หรือมีความเสี่ยงต่อการลื่นล้ม ซึ่งสามารถเปรียบเทียบการใช้งานของค่า R แต่ละระดับได้ดังนี้
| ค่า R | ระดับกันลื่น | พื้นที่แนะนำ | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| R9 | พื้นฐาน | ห้องนอน, ห้องนั่งเล่น, พื้นที่แห้งทั่วไป | ไม่เหมาะกับพื้นที่เปียก หรือห้องน้ำส่วนเปียก |
| R10 | ปานกลาง | ห้องน้ำภายในบ้าน, ห้องครัว, พื้นที่กึ่งเปียก | มาตรฐานเริ่มต้นที่นิยมใช้ในห้องน้ำส่วนเปียก |
| R11 | ดี | ห้องน้ำสาธารณะ, ระเบียง, พื้นรอบสระว่ายน้ำ | เหมาะกับพื้นที่เปียกชื้นอยู่เป็นประจำ และบ้านที่มีผู้สูงอายุ |
| R12 | สูง | ทางลาด, บันไดภายนอก, พื้นที่เปียกถาวร | ให้แรงยึดเกาะสูง เหมาะกับพื้นที่เสี่ยงลื่น |
| R13 | สูงสุด | โรงงานอุตสาหกรรม, ครัวเชิงพาณิชย์, พื้นที่ใช้งานหนัก | พื้นผิวค่อนข้างหยาบ ใช้ในงานอุตสาหกรรมเป็นหลัก |
หมายเหตุเพิ่มเติม: ค่า R เป็นมาตรฐานการทดสอบความกันลื่นแบบ DIN 51130 จากประเทศเยอรมนี โดยตัวเลขยิ่งสูง ยิ่งมีค่าความต้านทานการลื่นมากขึ้น เหมาะกับพื้นที่เปียกหรือมีความเสี่ยงลื่นสูงมากขึ้
วิธีดูค่า R กระเบื้อง: หาตัวเลขนี้ได้ที่ไหนบนบรรจุภัณฑ์?
หลายคนอาจไม่เคยสังเกตว่ากระเบื้องแต่ละรุ่นจะมีการระบุ “ค่า R” ไว้บนบรรจุภัณฑ์หรือเอกสารสินค้า ซึ่งข้อมูลนี้มักอยู่บริเวณด้านข้างหรือด้านหลังกล่อง ในรูปแบบ R9, R10, R11 เป็นต้น เพื่อบอกระดับความสามารถในการกันลื่นของพื้นผิวกระเบื้อง
นอกจากนี้ บางแบรนด์อาจระบุคำว่า “Anti Slip” หรือ “Slip Resistance” พร้อมสัญลักษณ์เพิ่มเติม เพื่อช่วยให้เลือกกระเบื้อง
ได้เหมาะกับพื้นที่ใช้งานมากขึ้น โดยเฉพาะพื้นที่เปียกหรือพื้นที่ภายนอกอาคาร
หากไม่พบข้อมูลค่า R บนกล่องสินค้า แนะนำให้ตรวจสอบจากแคตาล็อก เว็บไซต์ หรือสอบถามทีมผู้เชี่ยวชาญเพิ่มเติมก่อนตัดสินใจเลือกใช้งาน เพื่อให้ได้กระเบื้องกันลื่นที่เหมาะกับการใช้งานจริงของแต่ละพื้นที่









